In 2026 is het verplicht eigen risico € 385. Voor 2027 is er nog geen definitief bedrag: de begroting van 2027 rekent met € 400, er ligt een wetsvoorstel om het met € 60 extra te verhogen naar ongeveer € 455, en een ouder voorstel om het te verlagen naar € 165 ligt sinds de kabinetsval stil. De Tweede Kamer debatteert op 21 september 2026 over de verhoging. Het definitieve bedrag hoor je uiterlijk half november, tegelijk met de premies.
Wie nu zoekt naar het eigen risico voor 2027 krijgt drie verschillende bedragen te zien: € 165, € 400 en € 455. Dat komt niet doordat de ene site beter geïnformeerd is dan de andere, maar doordat het bedrag simpelweg nog niet is vastgesteld. Er liggen twee tegengestelde wetsvoorstellen, en de Tweede Kamer moet er nog over stemmen.
Hieronder staat wat er wél vaststaat, wat er precies op tafel ligt, en wanneer je het echt weet.
Wat vaststaat: 2026
Het verplicht eigen risico is in 2026 € 385 per jaar. Dat bedrag is sinds 2016 niet meer verhoogd, elf jaar lang bevroren. Wat er in 2026 wel en niet onder valt, staat in wat kost het eigen risico.
Het eigen risico betekent: de eerste € 385 aan zorg uit de basisverzekering betaal je zelf. Pas daarboven vergoedt je verzekeraar. Je betaalt het niet vooraf, maar achteraf, en alleen als je daadwerkelijk zorg gebruikt.
Wat er voor 2027 op tafel ligt
Drie bedragen, drie verschillende statussen. Dit is het belangrijkste deel van deze pagina:
- € 400 — de raming in de begroting. In de begrotingsstukken voor 2027, gepubliceerd op Prinsjesdag, wordt gerekend met € 400. Dat is het gevolg van het hervatten van de jaarlijkse indexatie: het bedrag loopt mee met de zorgkosten. Dit is een raming, geen besluit.
- Ongeveer € 455 — het wetsvoorstel dat nu behandeld wordt. Op 11 mei 2026 is een wetsvoorstel ingediend om het eigen risico per 2027 met € 60 extra te verhogen, bovenop de indexatie. De Tweede Kamer behandelt dit plenair op 21 september 2026. Uit de begrotingsstukken blijkt dat die extra verhoging inmiddels is doorgeschoven naar 2028.
- € 165 — het voorstel dat stilligt. Het vorige kabinet wilde het eigen risico juist meer dan halveren, naar € 165, en het daar tot 2029 bevriezen. Dat wetsvoorstel is nooit ingetrokken, maar het is na de val van dat kabinet blijven liggen. De kans dat het er alsnog doorkomt is klein.
Wanneer weet je het zeker? Zorgverzekeraars moeten hun premies voor het nieuwe jaar uiterlijk 12 november bekendmaken. Het eigen risico is dan ook definitief. Tot die tijd is elk bedrag een verwachting, hoe stellig het ook wordt opgeschreven.
Waar je géén eigen risico over betaalt
Dit wordt vaak vergeten en scheelt in de praktijk het meest. Over deze zorg betaal je nooit eigen risico, ook niet als je nog niets hebt opgemaakt:
- De huisarts, inclusief de huisartsenpost. Wel geldt het eigen risico voor onderzoek dat de huisarts aanvraagt, zoals bloedonderzoek.
- Verloskundige zorg en kraamzorg.
- Ketenzorg voor diabetes type 2, COPD en verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
- Wijkverpleging.
- Nazorg en reiskosten bij orgaandonatie.
- De gecombineerde leefstijlinterventie.
En: kinderen tot 18 jaar betalen helemaal geen eigen risico, voor geen enkele zorg uit de basisverzekering.
Vrijwillig eigen risico: rekenen, niet gokken
Je mag je eigen risico vrijwillig verhogen met € 100, € 200, € 300, € 400 of € 500. Bij het huidige bedrag kom je daarmee op maximaal € 885. In ruil krijg je korting op je maandpremie.
Of dat loont, is een simpele som met twee uitkomsten. Met de rekentool bovenaan deze pagina vul je je eigen korting en verwachte zorgkosten in.
- Je gebruikt weinig zorg: je houdt de volledige premiekorting over. De korting verschilt per verzekeraar en per polis. Bij De Friesland is die in 2026 € 12 tot € 17,50 per maand bij € 500 extra eigen risico, dus € 144 tot € 210 per jaar.
- Je maakt het eigen risico vol: je betaalt die € 500 extra zelf. De premiekorting haalt daar € 144 tot € 210 vanaf; je bent per saldo € 290 tot € 356 duurder uit.
De vuistregel: verhoog alleen vrijwillig als je meerdere jaren achter elkaar nauwelijks bij een arts komt én je die € 500 op een slecht moment kunt missen. Eén ziekenhuisopname of een dure behandeling maakt het verschil in één keer ongedaan.
Wat een verhoging concreet betekent
Gaat het eigen risico van € 385 naar € 400, dan betaal je in een jaar waarin je het volmaakt € 15 meer. Gaat het naar € 455, dan is dat € 70 meer. Dat raakt alleen mensen die daadwerkelijk zorg gebruiken — wie het jaar doorkomt zonder rekeningen, merkt er niets van.
Daar zit meteen de politieke discussie: een hoger eigen risico drukt de premie voor iedereen, maar legt de rekening bij wie ziek is. Een lager eigen risico doet het omgekeerde.
Wat je nu kunt doen
- Wacht met overstappen tot half november. Voor die tijd zijn de premies niet bekend en vergelijk je met cijfers van vorig jaar.
- Opzeggen kan tot en met 31 december, en je hebt dan tot 1 februari de tijd om een nieuwe verzekering te kiezen.
- Kijk naar je eigen zorggebruik van de afgelopen drie jaar voordat je iets met het vrijwillig eigen risico doet. Dat is de enige betrouwbare voorspeller.
Wil je weten wat de verzekering zelf kost, dan staat dat in wat kost een zorgverzekering. Deze pagina werken we bij zodra het definitieve bedrag voor 2027 bekend is.
| 2026 (vastgesteld) sinds 2016 onveranderd | € 385 |
| 2027 — raming begroting indexatie hervat | € 400 |
| 2027 — wetsvoorstel verhoging + € 60, debat 21 september | ± € 455 |
| 2027 — voorstel verlaging ligt stil sinds kabinetsval | € 165 |
| Vrijwillig extra maximaal € 885 totaal | € 100 - € 500 |
| Kinderen tot 18 jaar altijd vrijgesteld | € 0 |
Tips om te besparen
Vergelijk pas vanaf half november. Voor die tijd zijn de premies voor het nieuwe jaar niet bekend en vergelijk je verouderde bedragen.
Verhoog je eigen risico alleen vrijwillig als je meerdere jaren achtereen nauwelijks zorg gebruikte. Eén ziekenhuisopname wist de premiekorting in één keer uit.
Vraag je huisarts of een onderzoek echt nodig is. Het consult zelf is gratis, maar onderzoek buiten de praktijk, zoals bloedonderzoek, gaat wel van je eigen risico af.
Spreid grote behandelingen niet onnodig over twee kalenderjaren. Dan betaal je twee keer eigen risico in plaats van één keer.
Heb je zorgtoeslag? Controleer die opnieuw als de premie verandert. De toeslag beweegt mee, maar alleen als je gegevens kloppen.
Veelgestelde vragen
Dat staat nog niet vast. De begroting voor 2027 rekent met € 400, er ligt een wetsvoorstel om het naar ongeveer € 455 te verhogen, en een ouder voorstel voor € 165 ligt stil. Het definitieve bedrag is uiterlijk 12 november bekend, tegelijk met de premies.
€ 385 per jaar. Dat bedrag is sinds 2016 niet veranderd.
Over de huisarts en huisartsenpost, verloskundige zorg en kraamzorg, ketenzorg voor diabetes type 2, COPD en hart- en vaatrisico, wijkverpleging, nazorg bij orgaandonatie en de gecombineerde leefstijlinterventie. Kinderen tot 18 jaar betalen nergens eigen risico over.
Alleen als je structureel weinig zorg gebruikt. Bij € 500 extra eigen risico is de premiekorting ongeveer € 144 tot € 210 per jaar, afhankelijk van je verzekeraar. Maak je het eigen risico vol, dan ben je per saldo € 290 tot € 356 duurder uit.
Uiterlijk 31 december. Daarna heb je tot 1 februari de tijd om een nieuwe verzekering af te sluiten, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari.
Nee, het consult zelf niet. Maar onderzoek dat de huisarts aanvraagt, zoals bloedonderzoek, valt wél onder het eigen risico. Dat verrast veel mensen achteraf.


